Fırat Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Tarih Bölümü tarafından düzenlenen “Tarih, Hukuk ve Psikoloji Perspektifinden Kadına Yönelik Şiddet” konulu panel, 27 Kasım 2025’te Bahaddin Ögel Konferans Salonunda gerçekleştirildi.
Panele; Elazığ Vali Yardımcısı Armağan Yazıcı, F.Ü İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dr. Ayfer Hatipoğlu, F.Ü Rektör Yardımcısı, F.Ü Tarih Bölümü Dr. Hacer Yılmaz, İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Doç. Dr. Murat Buğra Tahtalı,F.Ü Tarih Bölüm Başkanı Prof. Dr. Ahmet Aksın, Kadın Kolları Başkanı, fakülte dekanları, akademik ve idari personel, öğrenciler, TKKD Genel Başkanı Prof. Dr. Sema Temizer Ozan, TKKD Elazığ Şubesi Yönetim Kurulu üyeleri ve çok sayıda davetli katıldı.
Panelin moderatörlüğünü F.Ü Tarih Bölüm Başkanı Prof. Dr. Ahmet Aksın yaptı.
Panele katılan TKKD Genel Başkanı Prof. Dr. Sema Temizer Ozan, kadına yönelik şiddetin tarih boyunca ekonomik, siyasal ve dinsel faktörlerin etkisiyle şekillenen yapısal bir sorun olduğuna dikkat çekerek şunları söyledi:
“Kadına yönelik şiddet, insanlık tarihinin en eski ve en yaygın toplumsal sorunlarından biridir. Kültürel, hukuksal ve psikolojik boyutlarıyla çok yönlü bir olgudur. Tarım toplumlarının ortaya çıkışıyla birlikte kadın emeği ve iradesi üzerinde kontrolün artması, ataerkil yapıların güçlenmesiyle normalleşmiştir.”
Ozan, uluslararası hukukta kadına yönelik şiddetin özellikle 20. yüzyılın ikinci yarısından sonra kadın haklarının ayrılmaz bir parçası olarak değerlendirilmeye başlandığını hatırlattı.
CEDAW’ın (1979) devletlere, kadınlara yönelik ayrımcılık ve şiddetin önlenmesi yönünde açık bir yükümlülük getirdiğini vurgulayan Ozan, şiddetin fiziksel, ekonomik, cinsel ve psikolojik boyutlarının hukuki metinlerle net biçimde tanımlandığını ifade etti.
Panelin ilk konuşmacısı olan F.Ü İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi’nden Dr. Ayfer Hatipoğlu, “Yaraların Görünmeyen Yüzü; Şiddetin Psikolojik İzleri” başlıklı sunumunda sahadaki klinik deneyimlerine dayanarak kadına yönelik şiddetin derin psikolojik travmalar yarattığını belirtti.
Hatipoğlu, stres, depresyon, anksiyete, özgüven kaybı ve kimlik bütünlüğünde bozulmanın en yaygın sonuçlar arasında olduğunu aktardı. Şiddet uygulayan kişilerin psikolojik profillerinde ise kontrol ihtiyacı, kıskançlık, sahiplenme davranışları ve duygusal düzenleme sorunlarının öne çıktığını söyledi.
İkinci panelist F.Ü Tarih Bölümü’nden Dr. Hacer Yılmaz, “Bin Yıllık Döngü; Tarihsel İzleri ve Kadının Mücadelesi.” başlıklı konuşmasında, kadına yönelik şiddetin tarihsel arka planını toplumsal cinsiyet normları ile ilişkilendirerek aktardı.
Yılmaz, tarih boyunca kadınların konumunun güç ilişkileri tarafından belirlendiğini ve ataerkil düzenin bu döngüyü sürekli yeniden ürettiğini vurguladı.
Üçüncü panelist olan İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden Doç. Dr. Murat Buğra Tahtalı, “Koruyucu Hukuk: Şiddetle Mücadele Yaklaşımının Türk Hukuk Sistemindeki Yeri.” başlıklı sunumunda, Türk hukukunda kadına yönelik şiddetle mücadele için mevcut koruyucu ve önleyici düzenlemeleri anlattı.
Tahtalı, kadınların sahip olduğu haklar ve başvuru mekanizmaları konusunda bilgilendirici değerlendirmelerde bulundu.
Panel sonunda söz alan Prof. Dr. Sema Temizer Ozan, kadına yönelik şiddetin tarihsel, hukuksal ve psikolojik boyutlarının birbirine sıkı sıkıya bağlı olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Şiddet; tarihsel, hukuksal ve psikolojik boyutları ile çok katmanlı bir sarmaldır. Bu güçlü sarmal ancak farkındalık, eğitim, toplumsal duyarlılık ve kurumsal sorumlulukların aynı anda harekete geçirilmesiyle çözülebilir.” dedi.
Ozan, böylesine nitelikli bir panelin düzenlenmesine katkı sunan tüm kurum ve akademisyenlere teşekkür ederek memnuniyetini dile getirdi.
